Jemi Wamese Selwadu July 1987 Yako keha niwe gamaqnaa, a kehax kadux sax luken ganaa, pa a fola niwe di saa saka niwe luken gamaqnaa pee, a lata kadaq. A toho kadux pao, yako elek e Aniis. A elex Aniis fene, "Aniis e, ka ulux yako la a keha niwe eta a lata kadaq haix!" Gebar naa elex yako fen mohe, yako kehmoho fisaka logox. A lata yax kadaq, pa a keh moho fisaka logox. Yako fen, "Moo. A lata kadaq moo. Ya lata kadaq di, bu yako moho moo. Yax moho moo, tu yax batoho roi-roi-roi-roi fisaka logox. Pee tu yax toho, pa roi-roi-roi fisaka eta balama ba niwe lahin." Pee tu naq wai Yopi aan sabo fadae pa qina fen, "Qina e! Qina e!Naq kai mata la naa! Naq kai mata la naa!" Pee tu qina fidae famahi tu ate, pa d baba yako eta da kadux sakix dae. Pee tu sepuh. (Transcribed from track 2 of Selwadu boys tape). Jemi Tomhisa Selwadu July 13, 1987 A dohi hisaleu. Geba saa tu nax finhaa, tu nax ana fina saa, do da gosa tirin. Pee tu da siux nake anat aan dii pa d ik laqa bana fisaka di fene, "Ku ix laqa bana saka huma saka bana saa bafenen saka." Da iko fidi fasaka gamaqnaa, da iko kadux saka pee, tu rieqe fene, "Naq bana aan di saa." Da egu kakihil waqan, pa d totox gamaqnaa, kakihil waqan dii iko kadux pao guhe gamaqnaa pee, da mata. Kihil waqan di mata, pa da saki sakix equ kakihil. Kakihil waqan hede, pa d totox sakix gamaqnaa, la kihil waqan dii matah. Pee tu hisaleu di fene, "Ku laqa naq kau turen naa, baso ser lei aqa do a ix qei nun sewa." (lei aqa da hai qei bana naa filin). Pee tu riq kadux pao ganaa, e hisaleu di nuha taga tohon aq pao, pa naa, paa da kadux pao geba di gamaqnaa, da bina fene, "Naq bana filin fido? Naq bana filin fido?" Du egu todo gamaqnaa, fen, "Ya naq bana filin di mohe. Ya naq suka ii har di moo. Yax suka i har dii, do pa lebae yax geba, la ya naq su pese ii haro dii." Da egu sleban lawe naa, fene, "Mo. Yax suka ii har di moo. Pa lebae yax geba, la yax egu ii har dii." Pee tu da egu io berupaalaqnaa, waniro, e sleban e, todoro, enheroro. . . Berupaalaqnaa bu riqe kepeq e, bu riqe fen mo tu da mau ii ha di moo, tu riqe mau baa fina di baa. Riq mau baa fina di baa, pee tu riqe fene, "Moo, yax--yax se egu ii har dii, ii di waro-waro dii, la yax se egor, tu yako e--yax geba naa! Ya se a geba la a te egu ii har dii!" Pee tu da egu fina dii, paa hisaleu di leo leux fasaka gamaqnaa, da aqa sakix, aqa sakix ute fina di fipao mori. Pee tu fina di rabo-rabo kadux sa ganaa, paa rine fene, "Aqak e, ku defo baa di humlalen di." Da defo baa di humlalen di gamaqnaa, pee tu hisaleu di iko, paa da baleke pao eptain. Da leke pao eptain gamaqnaa, hisaleu di fene, "Ku xmasa paa la ku kaah! Ku mlapah e, do ku xmasa la ku kaa." Tu aqa hala karoq kema baptea. Pee tu fina di xmasa ganaa pa d kaa, hisaleu di fene, "Ku xmasa la ku kaa, tu ya ix hama ikan." Hisaleu di iko falawe gamaqnaa, geba di eraux, pa d posi e nax saroq. Posi nax saroq gamaqnaa--da posi hisaleu kolin di gamaqnaa, pa da lefax. Da lefax hisaleu kolin d gamaqnaa, pee tu fina dii iko pa d iko--da hai, pa da xnoko geba di. Kadux lawe ganaa, fene, "Waha geba haix! Waha geba!" Paa da hama geba dii kolin hisaleu dii et-et-et-et-et-et-etaa da dufah, paa da oli kadux dae, paa da pef poteix-teik. Teik, tu geba di filawe famahi. Da oli filawe mahi do alamax aqa tu da botiiii fue-fue-fue-fuwe! Oli, paa d tatax nax ikano sa pao wae. Tata--da dufa ikan eta-teta-teta-teta-tetaa ika warox tou. Tatax ikan aan di pao wae gamaqnaa, paa ikano di newe, pa ikan, pa ikan, pa ikan pao wae eprigi naa, eta wae eprigi da bamefu-mefu-mefu-mefu! Pee tu fina di fene, "Yako do ya defo pao naq ama, do ya ka ikan waro ganaa ta tirin, gana kae naa, ya defo polox kae naa." Pee tu sepu.@(Transcribed 11/12/87 by Joe Devin, from track 2 of Selwadu boys). Jemi tomhisa Selwadu July 13, 1987 A dohi kerbau. Naa kerbau exbanax nax anat aan saa, paa da ptea ax huma lalen. Huma, nake jandela pake kaca baa, nax ior dii pake besi hansi-hansi-hansiax na huma. Nax hesex lahin pake besi hansi-hansiax. Pake besi hansi-hansiax, pee tu kerbau naa nax anax baroi-baroi aan hede. Nax anax breu-breu aan hede. pPee tu nax anax breu-breu aan dii, da bina nax anat aan fene, "Ku badefo baa nah e, tu a bakaa braqi-braqin baa q dii." Nax ina iko, pa d bakaa braqi-braqin, nax anat aan bahaa-bahaa, da ba ix kaa brema-breman. Anat aan bahaa-bahaa, da baix kaa brema-breman. Pee tu Tuaq Kolatu aan fixdii falawe, paa da fuka--da toto hahe huma dii, pao nax kaca, paa da oso faaki, paa da egu anat aan dii, tu da boti lesin! Pee tu da suba tuha, pa da heka. Da heka ganaa, eke kerbau kadux dii, paa da elbine kalax pa nax anat aan fene, "Ku fuka sufen la yako, mo doo yako keha baa na ax kaku naa la a moho! Pee tu kerbau di keha kadux sax kaku fofon sakaaaa! Pee tu da bina fene, "Fuka sufen beka, mo doo a moho do a mata! Fuka sufen mo do a moho do a mata!" Pee tu anat aan dii fene, "E tau e, bara iix yako aan mo, tu yako aan la e fuka sufen ute qina, tu qina keha sax kaku la da moho, do iqax tu qina mata do elex kae dih!" Pee tu nax ina stubix fisaka logox, pa kadux pao, paa sambex sesex sepu rohin, pa olon bu baka, pa fukan bu baka sepuh boti-boti. Pee tu da mata. Da mata gamaq naa, fina dii suba anat aan di faaki gamaqnaa, paa da ix safe kaca dikax, pa da pasaq baa di du basex fakax kaca dii, paa kaca dii gosa, paa sirua aan defux huma dii, defux sepu huma dii gamaqnaa. Defux huma dii gamaqnaa, paa du waku nun ien, pee tu anat aan dii oto sakix ute--anat aan di oto qei fina dii, ba wa fina aan baoso qei riqe. ***** Oto qei--oto gamaqnaa, paa--e riq defo di huma lalen ganaa, pee tu da tane sura kalale ma aki sufen. Pee fina aan di baoso ute riqe dii, oso pa d humu-humu***** ax lalen pee, da beta suran. Pee da mata baa di sufen dih e. (Transcribed by Joe Devin, 11/12/87). (Transcribed 11/12/87 by Joe Devin, from track 2 of Selwadu boys tape). Jemi Tomhisa Selwadu July 13, 1987 Kam iko fixnaa aki Emqesa ha dii--kam iko fixnaa kadux faaki Emqesa dii, yako moho fiaki tohon. Pee tu Qama sir tedu baa. Demi sira, pee tu yako aan baiko pao gamdihe, ya iko tu a moti. Fidae famahi ganaa, du tedu sakix Deni siru Efi fi bix dii. Ganaa, pee tu Efi taqi baa do fen moho dii, pee tu Meme fene, "Bara taqi mahoro-mahoro*****, geba naa!" Pee tu kam iko dae-dae-dae kadux fasaka ii enpodan sa dii, pee kam kaa baa dii kandeax ha dii. Pee tu sepuh. (Transcribed from track 2 of Selwadu boys tape by Joe Devin, 11/12/87). Jemi Tomhisa Selwadu July 13, 1987 A dohi Murampaax sirua geba boho. E kim Murampaax na iko sela wae lalen et-et-et-et-etaaa--da hama geba bohox. K eta kadux di geba bohox di gamaqnaa, geba bohox di bage toron-toron-toron. Pee tu geba di fene, "A hama sapan la a sekah aqa?" Fene, "Mo. Bara sekah aqa moo, doo da hosax aqa, doo karu ma waqax-waqax*****, do a flalih baa tu mae." Da la da flali, "Mo! Barah! Tu mae aqa, do yax olon e, olon giwe tirin! Kawaja***** da tatax aqa, do da hosax aqa, do da xmata yako!" Pee tu, "A fageh tu miax dih?" Fen, "Bara, tu olon giwe tirin salax, do da hosax aqa, da xmata yako!" Pee tu da hama kau e, kau waro-waroto, pee tu da la da pexlubeh pao la da pefah: "Barah! Bara gamdii mele da bahosax aqa pee tu da xmata yako haix dii!" Pee tu da iko fasak e esbian turen saa pa da peflalih. Da--"Mo! Bara gamdihe! Mele da hosax aqa, do da xmata yako! A bapesdikeh aqa, da xmata yako!" Pee tu da waku miax. Da waku miax la da fagex kau lahin dii gamaqnaa,--"Mo! Bara gamdihe! Mele da dikeh pa da baaqak e, da--karu eplata, pee tu da xmata yako!" Pee tu da hama da flali, da egu kau, pa da flali kau di gamaqnaa, pa kau "histooq!" Pee nax mae oli fiaki gamahi, tu da tahen***** tehan kakun, pee da balama baa dii. Pee tu sepuh. (Transcribed from track 2 of Selwadu boys tape by Joe Devin, 11/12/87). Jemi Tomhisa Selwadu July 13, 1987 A dohi Hibankaransiku. Hibankaransiku tu nax anax iko. Du iko-iko-iko-iko-iko-iko-iko eeeetaaa du kadu kau emkele pedakun saa. Pa du keha tu-tu-tu-tu-tu-tu suuuuuuuuuuukuuuuuuuuur. Pee tu pao du jaga naa, tu geba di, geba Hibankaransiku di siru nax anax buktiiiii fue-fue-fue-fue gana gebaro. Pee tu fina rua sir hai, paa la du keha fisaka naa, tu riq inan di rin te geba di saka na tirin! Keha kadux fidi wahex di saka gamaqnaa, fene, "Do kimi keha baa do?" Fen, "Keha baa na. Batae ku taga ua fitin na." Paa tor fastelax ua fitin di ganaa, tu fina di kehmoho logox. Kadux pao baa naa, tu fina di matah. Pee tu geba rua di iko fadae gamaqnaa, pa du seka fafu. Geba rua di seka fafu, paa da egu paa fina di nake gebhaa. Fen, "Yako xmata kim nim finhaa fixlawe, paa kimi bara iix kami moo, tu kami egu fafu ute kae haix. Pee tu sepuh. (transcribed from track 2 of Selwadu boys tape by Joe Devin, 11/13/87). Jemi Tomhisa Selwadu July 13, 1987 A dohi Murampaax. Ri nax anat an iko fadae gamaqnaa, anat an di iko et-et-et-et-eta kadux daeeee. Da siux nax anat an fene, "Ku iko baa q dae dih." (And this one was just too bad to transcribe). (transcribed from track 2 of Selwadu boys, 11/13/87).ax anax buktiiiii fue-fue-fue-fue gana gebaro. Pee tu fina rua sir hai, paa la du keha fisaka naa, tu riq inan di rin te geba di saka na tirin! Keha kadux fidi wahex di saka gamaqnaa, fene, "Do kimi keha baa do?" Fen, "Keha baa na. Batae ku taga ua fitin na." Paa tor fastelax ua fitin di ganaa, tu fina di kehmoho logox. Kadux pao baa naa, tu fina di matah. Pee tu geba rua di iko fadae gamaqnaa, pa du seka fafu. Geba rua di seka fafu, paa da egu paa fina di nake gebhaa. Fen, "Yako xmata kim nim finhaa fixlawe, paa kimi bara iix kami moo, tu kami egu fafu ute kae haix. Pee tu sepuh. (transcribed from track 2 of Selwadu boys tape by Joe Devin, 11/13/87). Jemi Tomhisa Selwadu July 13,1986 A dohi Bukhena. Bukhena nax anax iko falawe ganaa, nax anax iko pa da xmata mijaqan bugemat eeeee! Da xmata mijaqan waro-waro, pee tu da oli tuharo. Oli et-et-et-et-et-et-et-eta kadux dae ganaa, da bina ute nax ina fene, "Opo musix yako tirin. Yako do Opo musix yako! Yako la ix mansari lalen pila-pila naa, Opo musix yako pexbate! Yako gana gebar gerano moo. Paa a ix mansari ganaa, do a jaga epcarax***** exbohon-exbohono, tu Opo musix yako naa. Bu yako naa, a iko mansari, do Opo musix yako tirin." Pee tu da iko gamaqnaa, da xmata mijaqan, fafu, mijaqan, paa da xlubux. Pee tu da bina ute nake ina fene, "Qina, ku foto fafu nah! Tu a haik e mijaqano naa la yax fotoro. Haik e mijaqan la a foto, tu fafu naa qei ka fotoh." Nax ina egu fafor, pa d foto rabo-rabo fafor dii, pa d dapih e, paa dapi sepu ***** fafu dii, nax anax foto mijaqano dii, pa da xmasa skihir boti-boti-boti, pee tu da dapiro. Dapi sakix, tu sepuh. (Transcribed from track 2 of Selwadu boys tape by Joe Devin, 11/13/87). Jemi Tomhisa Selwadu July 13, 1987 A dohi Hibankaransiku. Geba an saa tu nax kai tu nax wair pila. Nax wair paa. Nax wair paa iko gamaqnaa, pa du lata mhalix. Lata mhalix gamaqnaa, geba Murampaax di oli fidae famahi, paa da soo tanex fipao nax kai haax. Soo nax kai haax di gamaqnaa, pa da soox, pee tu da taqax saka. Slepeh sax kau saqan. Ii sa te naa*****, pa da slepeh sax kau saqan. Eta da slepe skihi i har paa di, hisin emsian selex. Hisin nax wai hena betul-betulu aan saka. Nax wai hena betul-betulu aan caan fipao, da kohox-kohok e nax ua gamaqnaa: "Kox, kox, kox!" Sepo da aqax dae permede-permede tu fulan naan, da aqak e ii di ninun iko-iko-iko-iko, pee tu da heka fixdii, da bafeto sakix gamaqdae dih. Pee geba di epkadu baa nake emhalix lata la mala mhari. Da suba sakix fixdii, pa da bakerex lau miax olon saa gamaqlawe di. Di ri nax elex. Naa gebar hai falawe, da sepa sakix fixdii, pa *** sakix di nax elex. Pee tu geba di stubi uteh ganaa la da basah. Da sekah tu i ha--da seka baa na. Dii, da plata tu enrau. Da sepa sakix fadae gamaqnaa, paa la geba di hai la da sekah, naa da flalih tu nax palu-palu baa di, geba di sepa, paa da snabu hiban baa q naa, da plata tu enrau. Pee tu da waku geba di, pa da hefax. Da hefax eta breman eeeee! Pee tu da iko tatix nax kairo. Tati nax kair eta skih-skihix nax kair pa rahe pee, sepuh. (Transcribed from track 2 of Selwadu boys by Joe devin, 11/13/87). Jemi Tomhisa Selwadu July 13, 1987 Kami iko fipao perusahan umum. Karaja fipao perusahan (This narrator is impossible, and his data is not valuable except that he called the "koit" stream "Waebohix-naqan"). (Transcribed from track 2 of Selwadu boys tape by Joe Devin, 11/13/87). Jemi Selwadu July 12, 1987 2:55 P.M. Jemi endohin la Endi. Ya iko fidi Bara, tete ua fidi Bara, eta a oli suba naa, kam ***** mahi, kam oli dii, kami suba fidi selwadu, la kam dobon tu Endi finaa. Endi di, da boti tirin! Da gosa tirin! Qein kakuna da mkele tirin! Raman da pake kaca-mata! Kadana da pakex spatu! Ya naq ama qaan Sabase. Ya naq ina qaan Komba. Naq wai qaan Sendi, Mores. Ya naq tau warox tirin. Yako naa, yax skola haix. E kalas dua. Yako cara naa, ya naq taor boli-boli yako. Ka preqe sepo haix. Geba mtua na da tewa toqi. Yako hama ikan e. Ya iko pa hawa, pa a ***** , pa a bambaoli. Ya hisi kasbi Luken e la ya naq ina papu la kam kaa. Du pefa kui Jemi Wamese Selwadu July 12,1987 Kam iko dae hawa libetu, yax kasi kasbiit e. Deni iko fidi toho sahet, a iko fidi toho sahet. A kadux dae hawa gamnaa, Hamidaan nax finhaa xnika yako fene, "Kae iko faax doo dii?" Pee tu yako an fene, "A iko fidae hawa., la karu Deni kasi kasbiit." Pee tu riqe fene, "Do ka nam tau an fido?" Yako fene, "Ya naq tau an iko sax tohon saka." Pee tu yako a iko fadae gamnaa, a kadux dae gamnaa, pa a hama Deni dae hawa sahex di, pa a kalax-kalax ute Deni et-et-eta sei kono, tewa moo, Deni oli leux filawe haik. Deni kasi oto hawa braqin an. Hawa saka. Pee tu Deni oli leuk, ka ya oli sakix et-et-eta a kadux lawe gamnaa, a aqax Deni o d tea lau teras. Pee tu yako fen, "Deni, ka sohix tehux yako mohe, tu. . ." Pee tu sepuh. Jemi Wamese Selwadu July 12, 1987 A dohi kam finaa fapao kam karaja ua. Kam logox finaa logox dii, motor di leo fisax Wamaqit, pa da olih. Pee tu ya keha finaa logok e, a kadux pao gamnaa, yako estei finaa, ama bina ute yako fene, "Kadux dae do ku bara bina 'buaq-buaq.'" Pe tu yax tewa haix gamaqa, a kadux dae a bina "buaq-buaq" moo, tu "hefax-hefax tasi." Pee tu yako emtoho gamnaa, ya mtoho, pee tu ya tai gamtatix ua dii, ya naq uar, eta tatix sepo, kam hama uar gamnaa, pa ma fage skihir dae rahe, kami tede sakix ua. Kam iko pa kam ix hama nam ua saa, pa kam teteh e, yako tete lea tau rua na, a tete naqu utun. Pee tu lea taun paa dii, a tete naqu utu rua, pee tu dii tem Moreet fen, "Moreet e, ma hisi ran ta la ma ii gar leux, tem ma bakorekeq, tu la kam oli skola." Pee tu kam harax motor ute namir di leux, pa kadu lea leukor ganaa, pa kami eplea leuk. Karo pao gamnaa, pa du iix, pa kam bakorekeq tu nam uar an finaa dii tu ua fipao di psiak. Pee tu motor e lea na Wamede naa, Jomson e lea na Wamede gamaqnaa, pee tu da liho baa di Wabura, baa di kami di. Naa pe kami, jomson haa, i an san frikex. Da kadux naa, do su-su-su-supak an hede. Da fipao gamahix tu jam ampa. Kadux naa su-su-su-supak an hede. Pee tu kam kadux naa, Bapa Guru suba mohede, tu da basu-supan hede. Kam suba dae, pee tu kam baskola xdofo. Sepuh. Jemi Tomhisa Selwadu July 12,1987 A dohi a ix fasa ua. A ix fasa ua gamaqnaa, pee tu qina fene, "Ka fasa pila haix dii?" Yako an, "A fasa utun haik." Fasa utun gamaqnaa, pa a oli garu la huma gamnaa, pee tu a oli la ganaa, a mlapa tirin. A mlapa tirin, pa a fage kfakak e pirin di saa. Pee tu yako fen, "Moo! Opo musix yako tirin!" Kam oli fipao famahi, kam kehax motor. Motor pegili saa. Motor pegili naa, da iko pelgi-pelgilix, pa da oleq tirin. Da oleq esnain saa, kami finaa, "Opo Lahstala! Ku jagax kami, Opo Yesus!" Da oleq esnain sahet e, kami, "Opo Yesus e, ku jagax kami, Tuhan e!" Pee tu sepuh.et-et-et-eta da giha, pa da srusa emhewa fukan tu nake enhero. Pee tu sam asoro tu fafu epsisan hama fadaeeee. Pee tu asu di iko oli. Du kita nin opo, pa du kaa nin opo. Pee tu sepuh. Jemi Tomhisa Selwadu July 12,1987 This tale about a white king is incomprehensible. It comes after two tales about cutting rattan. the end